มาตรฐานวิชาชีพครู
ตามข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562 ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษาทุกคนต้องยึดถือมาตรฐานวิชาชีพ 3 ด้าน ได้แก่ มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพ มาตรฐานการปฏิบัติงาน และมาตรฐานการปฏิบัติตน เพื่อสร้างคุณภาพในการประกอบวิชาชีพและความเชื่อมั่นแก่ผู้รับบริการและสังคม
ความรู้และประสบการณ์วิชาชีพ
ผู้ประกอบวิชาชีพครูต้องมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางการศึกษาหรือเทียบเท่า และมีมาตรฐานความรู้ครอบคลุม 6 ด้านดังนี้ พร้อมประสบการณ์ฝึกปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาไม่น้อยกว่า 1 ปี โดยผ่านการประเมิน 2 มิติตามประกาศคณะกรรมการคุรุสภา พ.ศ. 2563 คือการปฏิบัติตามมาตรฐานการปฏิบัติงาน และการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ
การเปลี่ยนแปลงบริบทของโลก สังคม และแนวคิดของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
จิตวิทยาพัฒนาการ จิตวิทยาการศึกษา และจิตวิทยาให้คำปรึกษาในการวิเคราะห์และพัฒนาผู้เรียนตามศักยภาพ
เนื้อหาวิชาที่สอน หลักสูตร ศาสตร์การสอน และเทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้
การวัด ประเมินผลการเรียนรู้ และการวิจัยเพื่อแก้ปัญหาและพัฒนาผู้เรียน
การใช้ภาษาไทย ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการศึกษา
การออกแบบและการดำเนินการเกี่ยวกับงานประกันคุณภาพการศึกษา
การปฏิบัติงาน
แบ่งเป็น 3 ด้าน รวม 15 ข้อย่อย ครอบคลุมตั้งแต่การปฏิบัติหน้าที่ครู การจัดการเรียนรู้ ไปจนถึงความสัมพันธ์กับผู้ปกครองและชุมชน ดังนี้
การปฏิบัติหน้าที่ครู
- มุ่งมั่นพัฒนาผู้เรียน ด้วยจิตวิญญาณความเป็นครู
- ประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดี มีคุณธรรม จริยธรรม และมีความเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง
- ส่งเสริมการเรียนรู้ เอาใจใส่ และยอมรับความแตกต่างของผู้เรียนแต่ละบุคคล
- สร้างแรงบันดาลใจผู้เรียนให้เป็นผู้ใฝ่เรียนรู้ และผู้สร้างนวัตกรรม
- พัฒนาตนเองให้มีความรอบรู้ ทันสมัย และทันต่อการเปลี่ยนแปลง
การจัดการเรียนรู้
- พัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การจัดการเรียนรู้ สื่อ การวัดและประเมินผลการเรียนรู้
- บูรณาการความรู้และศาสตร์การสอนในการวางแผนและจัดการเรียนรู้ที่สามารถพัฒนาผู้เรียนให้มีปัญญารู้คิด และมีความเป็นนวัตกร
- ดูแล ช่วยเหลือ และพัฒนาผู้เรียนเป็นรายบุคคลตามศักยภาพ สามารถรายงานผลการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนได้อย่างเป็นระบบ
- จัดกิจกรรมและสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ให้ผู้เรียนมีความสุขในการเรียน โดยตระหนักถึงสุขภาวะของผู้เรียน
- วิจัย สร้างนวัตกรรม และประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลให้เกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน
- ปฏิบัติงานร่วมกับผู้อื่นอย่างสร้างสรรค์และมีส่วนร่วมในกิจกรรมการพัฒนาวิชาชีพ
ความสัมพันธ์กับผู้ปกครองและชุมชน
- ร่วมมือกับผู้ปกครองในการพัฒนาและแก้ปัญหาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์
- สร้างเครือข่ายความร่วมมือกับผู้ปกครองและชุมชน เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ที่มีคุณภาพของผู้เรียน
- ศึกษา เข้าถึงบริบทของชุมชน และสามารถอยู่ร่วมกันบนพื้นฐานความแตกต่างทางวัฒนธรรม
- ส่งเสริม อนุรักษ์วัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น
การปฏิบัติตน
คือจรรยาบรรณของวิชาชีพตามข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยจรรยาบรรณของวิชาชีพ พ.ศ. 2556 มีทั้งหมด 5 ด้าน 9 ข้อ ครอบคลุมความประพฤติต่อตนเอง ต่อวิชาชีพ ต่อผู้รับบริการ ต่อผู้ร่วมประกอบวิชาชีพ และต่อสังคม
อ่านจรรยาบรรณวิชาชีพฉบับเต็ม →หลักการสากล: ครูที่เชี่ยวชาญในมุมมองโลก
หลักการของ National Board for Professional Teaching Standards (NBPTS) สหรัฐอเมริกา ระบุข้อกำหนดหลัก 5 ประการของครูที่เชี่ยวชาญไว้อย่างกระชับ: ผูกพันกับผู้เรียนและการเรียนรู้ของพวกเขา รู้เนื้อหาวิชาและวิธีสอนอย่างลึกซึ้ง รับผิดชอบต่อการจัดการและติดตามผลการเรียนรู้ คิดอย่างเป็นระบบและเรียนรู้จากประสบการณ์ของตนเองอยู่เสมอ และเป็นสมาชิกที่ดีของชุมชนแห่งการเรียนรู้ — แนวคิดเหล่านี้สอดคล้องกับมาตรฐานทั้ง 3 ด้านของไทยอย่างชัดเจน
อ้างอิงแนวคิดจาก NBPTS, สหรัฐอเมริกา · อ่านหลักวิชาการสากลฉบับเต็ม →อะไรทำให้ "ครู" เป็นวิชาชีพ ไม่ใช่เพียงอาชีพ
นอกจากมาตรฐานทั้ง 3 ด้านข้างต้น วิชาชีพครูยังถูกกำกับด้วยเงื่อนไขเชิงโครงสร้างที่ทำให้ได้รับการยอมรับเป็นวิชาชีพชั้นสูง
ได้รับการศึกษาอบรมเป็นพิเศษเฉพาะทาง
มีจรรยาบรรณวิชาชีพกำกับความประพฤติ
มีมาตรฐานวิชาชีพและมาตรฐานวิทยฐานะที่ชัดเจน
มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู
มีองค์กรวิชาชีพ (คุรุสภา) กำกับดูแล
มีพัฒนาการของตนเองอย่างต่อเนื่องตลอดเส้นทางอาชีพ